Skip directly to content

Alice Harikalar Diyarında Sendromu Nedir?

Alice Harikalar Diyarında Sendromu Nedir?

 

Alice Harikalar Diyarında (Alice’s Adventures in Wonderland) hikâyesini bilirsiniz. İngiliz matematikçi Charles Lutwidge Dodgson’ın, Lewis Carroll takma adıyla 1865’te yayımladığı roman, dünya edebiyatının önemli klasiklerindendir.1 Bir tavşan deliğine düşerek fantastik bir dünyaya giden Alice, burada konuşan hayvanlarla karşılaşır ve inanılmaz maceralar yaşar.1 Bu heyecanlı maceraların yanı sıra Alice, bedeninin büyüdüğü ve küçüldüğü algısını da deneyimler. 

Adını bu romandan alan Alice Harikalar Diyarında Sendromu (AIWS; Alice in Wonderland Syndrome) beden şeklinin, zaman algısının ve görsel algının distorsiyonu (metamorfopsi) ile giden bir algı bozukluğudur.2 AIWS’nin şizofreni spektrum bozuklukları ile ve halüsinasyonun görüldüğü diğer bozukluklar ile ayırıcı tanısının yapılması, tedavisi açısından önem kazanmaktadır.2

AIWS, ilk olarak 1955’te İngiliz psikiyatrist John Todd tarafından tanımlandı.2 Bu ilk tanımlamada sendrom, “migren ve epilepsiyle ilişkili ama bunlarla açıklanamayan bir grup semptom” olarak tanımlanıyordu. Bu semptomlar derealizasyon, depersonalizasyon, boyut ve mesafe algısında illüzyonlar, yerden yükseliyormuş hissi, zamanın akışının farklı algılanması gibi belirtileri içeriyordu.2 Ancak bu belirtiler kümesini ilk olarak tanımlayan John Todd değildi.2 1933’te Coleman ve 1952’de de Lippman, birlikte seyreden bu belirtileri fark etmiş ve Alice Harikalar Diyarında romanı ile benzerlik bulunduğundan söz etmişlerdi.Ancak onlar bu ismi bir sendrom olarak tanımlamamışlardı.2 Lippman, bu hastalıkta yaşanan beden şekli ile ilgili illüzyonların, belki de yazar Lewis Carroll’ın kendisi tarafından da yaşanmış olabileceğini öne sürmüştü.2 

AIWS’nin adının konmasından bugüne dek geçen süre içinde, 42 çeşit görsel semptom, 16 somatik duyu semptomu ve birkaç da görsel olmayan semptom bu sendrom içinde tanımlanmıştır.2 Bu semptomların ortak yanı, halüsinasyon ya da illüzyon değil, duyusal algıda distorsiyon şeklinde olmalarıdır.2 Algı distorsiyonu da illüzyon gibi mevcut bir uyarı varlığında duyusal algı yaşanmasıdır; ancak illüzyondan farklı olarak, yaşanan algının çok spesifik alanlarında çok spesifik değişiklikler vardır.2 Örneğin tüm düz çizgiler dalgalıymış gibi algılanır (dismorfopsi), tüm dikey çizgiler yana yatmış gibi algılanır (plagiopsi), sabit duran tüm cisimler hareket ediyormuş gibi algılanır (kinetopsi) ya da tüm gözler olağan dışı büyükmüş gibi algılanır (prosopometamorfopsi).Bu algı distorsiyonları çeşitli varyasyonlar şeklinde de ortaya çıkabilir.2 Literatürde en sık tanımlanan distorsiyonlar, mikropsi (nesneleri gerçekte olduklarından daha küçük algılamak) ve makrospidir (nesneleri olduklarından daha büyük algılamak). Tüm AIWS hastalarının %58.6’sında mikropsi, %45’inde ise makropsi bildirilmiştir.2AIWS’nin semptomları birkaç dakika kadar kısa sürebileceği gibi günlerce de sürebilir.2 Yıllarca sürdüğü, hatta yaşam boyu devam ettiği bazı olgular da bildirilmiştir.2   

AIWS’nin epidemiyolojisine ait veriler çok fazla değildir, ancak bu sendromun nadir görüldüğü kabul edilmektedir.2 1955’ten bu yana sadece 169 AIWS olgusu yayımlanmıştır.2 Ancak başka bazı yayınlarda da migrenlilerde %15’e kadar çıkan prevalans oranları bildirilmiştir.2 Makropsi ve mikropsi gibi bazı tekil semptomların genel popülasyondaki yaşam boyu prevalansı ise çok düşük olmayıp yaklaşık %5-6 arasında bulunmuştur.2   

Patofizyolojisi çok iyi bilinmemekle birlikte, AIWS semptomlarının algı sistemindeki fizyolojik ve yapısal sapmalara bağlı olduğu düşünülmektedir.2 Dismorfopsi gibi bazı semptomların göz hastalıklarına bağlı olması ihtimali bulunsa da, AIWS’nin en sık nedeni santral nörolojik bozukluktur.2   

Başka patolojiye bağlı olmayan ve geçici olan AIWS olgularında, hastaya, bu semptomların bir zarar vermeyeceğinin anlatılması yeterli olabilmektedir.Altta yatan bir patolojinin varlığı durumunda ise, bu bozukluğun tedavisi planlanmalıdır.2 

Referans;

Yukarıdaki haber aşağıda belirtilen kaynaklardan özetlenerek çevrilmiştir.

1.    Alice’s Adventures in Wonderland. https://en.wikipedia.org/wiki/Alice%27s_Adventures_in_Wonderland (Erişim tarihi: Ekim 2017)
2.    Blom JD. Alice in Wonderland syndrome. A systematic review. Neurol Clin Pract 2016;6:1-12. 

30.04.2018

ANKET

Sitemizde aşağıdaki konulardan en çok hangisini görmek istersiniz?

/node/9511/webform-results/analysis