Skip directly to content

Depresyon ile ilişkili genler

Depresyon ile ilişkili genler

Depresyonun genlerle aktarılabilen bir hastalık olduğu bilinmesine rağmen bilim insanları depresyonla ilişkili genetik risk faktörlerini çalışmalarla henüz destekleyemediler. Depresyonun hem genetik hem de çevresel faktörlerden kaynaklanan ve alt tipleri olan karmaşık bir hastalık olması ve üzerinde çalışma yapılabilecek yeterince geniş genetik havuzun bulunamaması sonuca ulaşılmasını güçleştiriyor.

Pfizer ve genetik test firması olan 23andMe arasında Ocak 2015’te yapılan işbirliği sonucunda, insan genomunda majör depresif bozukluk ile bağlantılı olduğu kanıtlanan 15 alan keşfedildi. Alanındaki en büyük çalışma niteliğine sahip olan bu çalışmada, depresyon tanısı konan ve gönüllü olan 70.000’den fazla kişinin genetik verileri analiz edildi. Çalışmada günümüze kadar bu konuda yapılan en büyük çalışmanın neredeyse 10 katı genetik bilgi sağlandı. 

Sonuçları Nature Genetics’te yayınlanan çalışmanın başyazarı ve Pfizer Klinik Araştırma İstatistikleri Direktörü Craig Hyde ‘’Önceki genetik çalışmalarda depresyon oyun dışı kalmıştı’’ dedi ve ekledi: ‘’Hangi genlerin bu hastalıkla ilişkili olduğunu ortaya koymak ve doğrulamak için yeterli sayıda gönüllü yoktu, çalışmalarda DNA örneklerinin toplanması süreci yavaşlatabiliyor, çalışma için hastalardan tükürük örneği toplamak süreci hızlandırdı.’’

Depresyonun beyinle ilişkisi 
Dünyada 350 milyondan fazla kişi depresyondan muzdarip; yakın zamanda yapılan genetik çalışmalar depresyonun beyinle ilgili bir hastalık olduğuna dair kanıtlar sunuyor ve hastalıkla ilintili belirtileri azaltmada yardımcı rol üstleniyor. Bilim insanları yakın gelecekte bu kanıtları depresyona yönelik yeni tedavi hedeflerini belirlemek için kullanabilirler. 

Hastalara ait tükürük örneklerinin toplanması ve genetik analiz süreci
Bu çalışma Pfizer ve 23andMe firması işbirliği ile yapılmıştır. Genetik geçmişleriyle ilişkili bilgilere ulaşma imkânı elde etmek için kişilerden tükürük örneği alınmıştır. Geçmişini öğrenmek amacıyla başvuran kişiler bilgilerinin bilimsel araştırmalarda kullanılmasına izin verme/vermeme hakkına sahiptir. 

Çalışmanın ilk fazında araştırmacılar 23andme veritabanında kayıtlı 300.000’den fazla kişinin genetik verilerini analiz etti. 70.000’den fazla kişi daha önce depresyon tanısı aldığını veya depresyon tedavisi gördüğünü bildirdi. 230.000 kişi ise depresyon ile ilgili herhangi bir bildirimde bulunmadı. 

İstatistiksel analizler ile DNA üzerinde ‘tek nükleotid polimorfizmi’ (SNP: single nucleotid polimorphism) olarak bilinen spesifik genetik varyasyon bölgelerini tarayan araştırmacılar, depresyonlu hastaları depresyonu olmayan hastalar ile karşılaştırdı. 

Genetik analiz sonuçları 
Başlangıçta, depresyon riski ile yüksek düzeyde ilişkili 2 SNP saptandı, bunlardan biri beyindeki sinapsların regülasyonuyla bağlantılı bir genin üzerindeydi, diğeri ise epilepsi ve entelektüel işlev kaybıyla ilişkili bir genin üzerindeydi. Hyde ‘’Kromozom üzerindeki bir bölgede istatistiksel olarak anlamlı özgün pikler arıyoruz’’ diyerek odaklandıkları gen bölgesini işaret etti. 

Çalışmanın ikinci fazında araştırmacılar verileri önceki genom çalışmasıyla birleştirdi ve depresyonla ilişkili 13 adet SNP belirledi. Bu gen varyasyonları beyin gelişimi ve psikiyatrik bozukluklarla ilişkili bölgede tespit edildi. 

Çalışmanın sonuçları gelecek için anlamlı mı?
Hyde ‘’Bu yeni veriler başlangıç noktası olma özelliği taşıyor. Sonraki çalışmalarda bizim saptadığımız sinyallerden sorumlu olan genleri ortaya çıkarmaya odaklanıldığı takdirde, hastalığa katkıda bulunan geni inhibe etmek veya hastalığa karşı koruyan geni güçlendirmek amacıyla yeni molekül üretmek için elimizde bir potansiyelimiz olur’’ dedi ve ekledi: ‘’Bu çalışmanın sonuçları bizi yüksek olasılıkla gelecekte yeni nesil tedavilere götürecek ilk basamakları sağlayacaktır.’’

MCC 1720 (Şubat 2017)

Referans;

Yukarıdaki haber http://www.pfizer.com/news/featured_stories/featured_stories_detail/usin... 3/3 web sitesinden özetlenmiştir.  Erişim tarihi: 16.01.2017

Yukarıdaki paylaşılan haberin tamamına

Hyde G et al. Identification of 15 genetic loci associated with risk of major depression in individuals of European descent. Nat Genet. 2016 Sep;48(9):1031-6.’dan erişebilirsiniz. 

01.11.2016

ANKET

Sitemizde aşağıdaki konulardan en çok hangisini görmek istersiniz?

/node/9511/webform-results/analysis