Skip directly to content

Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet Hakkında Hastalar ve Yakınları Ne Düşünüyor? Yeni Bir Araştırmadan Çarpıcı Sonuçlar

Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet Hakkında Hastalar ve Yakınları Ne Düşünüyor? Yeni Bir Araştırmadan Çarpıcı Sonuçlar

Acı ama gerçek: Hasta ve hasta yakınlarının yarısından çoğu sağlık çalışanlarının gördüğü şiddeti bazı durumlarda hak ettiğini düşünüyor.

Şiddet her sektörde önemli bir sağlık sorunu olarak karşımıza çıkıyor, bununla birlikte sağlık alanındaki işle ilişkili şiddet, bütün şiddet olaylarının %25’ini oluşturuyor. Son çalışmalar bize, sağlık alanında çalışanların diğer alanlarda çalışanlardan 16 kat daha fazla şiddete uğrama riski olduğunu gösteriyor.

Sağlık çalışanlarının işyerinde şiddete maruz kalma olasılığı banka memuru, polis ve gardiyandan daha fazla.

Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet en sık acil servislerde, ikinci sıklıkta ise psikiyatri kliniklerinde görülüyor. Meslek grupları açısından bakıldığında ise şiddete en sık hemşireler, daha sonra pratisyen hekimler ve diğer sağlık çalışanları maruz kalıyor.

Türkiye’de sağlık çalışanlarına uygulanan şiddetin boyutları hakkında güvenilir resmi bir veri bulunmuyor, ancak literatür bize sağlık çalışanlarına yönelen şiddetin son yıllarda artış gösterdiğini söylüyor.

Çalışmalarda Türkiye’de şiddet olaylarının %79’unun acil servislerde yaşandığı, %91’inin hasta yakınları tarafından gerçekleştirildiği ve en sık sözel şiddetle karşılaşıldığı görülmekte.

Ülkemizde sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin önüne geçebilmek amacıyla 2012 yılında “Beyaz Kod” biriminin bize sunduğu veriler dikkat çekici. Sağlık Bakanlığı, Beyaz Kod birimine gelen şiddet başvuruları; 2015 yılı içerisinde 3.533 fiziksel, 8.386 sözel şiddet olmak üzere toplam 11.919 şiddet başvurusu, 2016 yılı içerisinde 2.730 fiziksel, 8.041 sözel şiddet olmak üzere toplam 10.771 şiddet başvurusu şeklindedir.

Bakanlığın verdiği rakamlar, ortalama olarak günde en az 30 sağlık çalışanının fiziksel veya sözel şiddete maruz kaldığını gösteriyor. Bu rakamlar sadece Sağlık Bakanlığı’nın Beyaz Kod birimine yapılan başvuruları göstermekte, gerçekte sağlık çalışanlarının karşılaştığı şiddet olaylarının çok daha fazla olduğunu da dikkate almak gerekiyor.

Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne başvuran hasta ve hasta yakınlarının sağlık çalışanlarına yönelik şiddet konusundaki görüş ve tutumlarının değerlendirilmesini amaçlayan bir çalışmanın sonuçları oldukça çarpıcı.

Hasta ve hasta yakınlarına yüzyüze görüşme yöntemiyle uygulanan 43 soruluk bir test bize bu popülasyonun sağlık çalışanlarına yönelik şiddet hakkındaki görüşlerine dair ipuçları sunuyor.

  • Çalışmaya katılan 300 kişiden, sağlık çalışanlarına şiddet uygulandığına şahit olan katılımcı sayısı 78 (%26), sağlık çalışanlarına şiddet uygulayan katılımcı sayısı 37 (%12,33) idi.

  • En sık uygulanan ve şahit olunan sözel şiddet iken, en sık şiddet uygulanan meslek grupları doktor (%48,65) ve hemşireler (%40,55); şiddetin en sık uygulandığı sağlık kurumu ise devlet hastaneleriydi (%67,60).

  • Katılımcılar, sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin artma sebeplerini, sağlık kurumlarının çok kalabalık olması (%73), hasta ve yakınlarının sabırsız olması (%65) ve şiddet uygulayanların eğitimsizlikleri (%54,30) olarak belirttiler.

  • Sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin nasıl engellenebileceği sorusuna ilk üç sırada alınan yanıtlar; verilen cezalar caydırıcı olmalı (%56,30), sağlık kurumlarında güvenlik önlemleri arttırılmalı (%53,70) ve halka yönelik eğitimler verilmeli (%52,70) şeklindeydi.

 

İŞTE ÇALIŞMANIN EN ÇARPICI, BELKİ DE BEKLEMEMİZ GEREKEN SONUCU!

Katılımcıların %52,30’ü sağlık çalışanlarının bazı durumlarda şiddeti hak ettiğini düşünürken; %6,30’u bir doktorun şiddet görerek öldürülmesi haberini duyduğunda ‘hak ettiği unsurlar olabilir’ şeklinde düşünmekteydi.

 

Sonuç olarak, çalışmada katılımcıların yarısından çoğu sağlık çalışanlarının gördüğü şiddeti bazı durumlarda hak ettiğini  düşünmekteydi. Bu veriler bize, sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin nedenleri üzerinde mutlaka detaylı çalışmalar yapılması gerektiğini, bu konuda kalitatif çalışmalara ağırlık verilmesinin önemli olduğunu gösteriyor.

 

UBA 1855 (Kasım 2018)

Referans:

Takak SÖ, Artantaş AB. Hastalar ve Yakınlarının Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddetin Nedenleri Konusunda Görüş ve Tutumlarının Değerlendirilmesi. Ankara Med J, 2018;(1):103‐16.

03.12.2018

ANKET

Sitemizde aşağıdaki konulardan en çok hangisini görmek istersiniz?

/node/9511/webform-results/analysis