Skip directly to content

Yetersiz uyku; kalp ve damar hastalıkları için bir risk faktörü

Yetersiz uyku; kalp ve damar hastalıkları için bir risk faktörü

Amerikan Kalp Derneği (American Heart Association-AHA) tarafından yapılan açıklamaya göre uyku süresi ve uyku bozuklukları kalp ve damar hastalık riskini artırıyor olabilir.

Kolombia Üniversitesi’nden Dr. St-Onge, Circulation dergisinde yayımlanan bilimsel çalışmalarının sonuçlarına göre, uykunun, tıpkı diyet ve egzersiz örneklerinde olduğu gibi kardiyovasküler hastalık riskini etkileyen çok önemli bir yaşam tarzı faktörü olarak ele alınması gerektiğini ifade etti.1

Dr. St-Onge ve meslektaşları, nüfusa dayalı çalışmalarda, tıkayıcı uyku apnesi ve uykusuzluğun kardiyovasküler ve serebrovasküler hastalık riskini önemli ölçüde artırdığını, bu hastalıklar arasında ritm bozuklukları, damar sertliği, koroner kalp hastalığı, kalp yetmezliği, hipertansiyon, inme ve hatta obezite, tip 2 diyabet ve dislipidemi gibi metabolik hastalıkların da bulunduğunu gösterdiler.1

Günde 7 saatten az uykuyu yetersiz uyku, 9 saatten uzun uykunun ise uzun uyku olarak tanımlandığı çalışmalarında, günde 7 saat verimli uykunun kardiyovasküler hastalıkların azalmasında önemli rolü vurgulanmıştır. Bunun yanında; günde 9 saati aşan uykunun da obezite, hipertansiyon ve diyabet gibi sorunlara neden olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kilo kaybının uyku ile ilişkili solunum bozukluklarına olumlu etkisi belirlenmiştir.1

Dr. St-Onge, kardiyologların, kalp-damar hastalığı riskini azaltmak için hastalarına günde en az 7 saat uyku önermelerini; sağlıklı yetişkinlerin de kronik hastalıklardan korunmak için uyku süresine dikkat etmesini tavsiye etmektedir.1

ABD’de yapılan araştırmaların farklı araştırmaların sonuçları, 50-70 milyon Amerikan vatandaşının herhangi bir uyku bozukluğundan veya yeterince uyuyamamaktan muzdarip olduğunu ortaya koymaktadır. Örneğin, en yaygın uyku bozukluklarından biri olan uykusuzluk, toplumun %5-15’inde görülmektedir ve bu kişilerin %30’u önemli semptomlar bildirmiştir.2 Başka bir yaygın uyku bozukluğu olan uyku apnesi, ortalama bir uykuda saat başı görülen en az 5 solunum olayıyla (solunumun geçici olarak durması veya yüzeyselleşmesi) tanımlanmaktadır ve orta yaşlı erkeklerin (30-70 yaş) %27-34’ünde, kadınların ise %9-28’inde görülmektedir.2

Cappuccio ve meslektaşlarının yaptığı bir meta-analizde, obezite ve kısa uyku süresi karşılaştırılmış, yetişkinlerle yapılan 23 çalışmanın sonucunda kısa uyku süresinin obeziteyi 1.55 kat arttırdığı saptanmıştır. Başka bir çalışmada ise 7 çalışmanın analiz sonuçları birlikte değerlendirilmiş ve her 1 saatlik uyku artışında beden kitle endeksinin 0.35 puan azaldığı hesaplanmıştır.2

Kısa uyku süresi ve diyabet ilişkisini karşılaştıran 2 meta-analizin sonuçlarına göre ise, kısa uyku süresinin diyabet riskini yaklaşık %30 arttırdığı gösterilmiştir.2 Sağlıklı yetişkinlerle yapılan deneylerde, uyku kısıtlamalarının insülin direncini arttırdığı ve insülin duyarlılığını azalttığı gözlenmiştir. İnsülin direnci ile harekete geçen açlık kan şekerinde 3 katlık bir artış saptanmıştır.2

Kısa uyku süresi ve hipertansiyon arasındaki ilişkinin değerlendirildiği yakın zamanlı 3 meta-analizin ikisinde, yetersiz uykunun hipertansiyon riskini arttırdığı belirlenmiştir (RR=1.21; %95 GA, 1.05-1.40; 6 çalışma baz alınarak ve RR=1.23; %95 GA, 1.06-1.42; 5 çalışma baz alınarak).2

Dört çalışmayı içeren bir başka meta-analizde, fazla uykunun inme görülme sıklığını arttırabileceği gösterilmiştir (RR=1.65; 95% CI. 1.45-1.87).2

Uyku bozuklukları tedavisinin kardiyometabolik risk faktörleri üzerinde etkisini inceleyen 31 randomize çalışmanın sonucuna göre ise, tıkayıcı uyku apneli hastalarda burundan sürekli hava yolu basıncı (CPAP-Continuous positive airway pressure) uygulamasının kan basıncı değerlerine anlamlı ölçüde olumlu etkisi kaydedilmiş, CPAP uygulama grubu ile kontrol grubu arasında sistolik kan basıncı (2.6 mmHg) ve diastolik kan basıncı (2.0 mmHg) farkı gözlenmiştir.2

MCC 17193 (Haziran 2017)

Referans:

Yukarıdaki haber 1. http://www.medscape.com/viewarticle/868971‘ten özetlenerek çevrilmiştir. Erişim tarihi: 25.11.2016 itibari ile

2. St-Onge M. et al., Sleep Duration and Quality: Impact on Lifestyle Behaviors and Cardiometabolic Health: A Scientific Statement From the American Heart Association. Circulation. 2016;134:00-00. DOI: 10.1161/CIR.0000000000000444.

11.08.2017

ANKET

Sitemizde aşağıdaki konulardan en çok hangisini görmek istersiniz?

/node/9511/webform-results/analysis